09-11-2015
Yunan Parlamentosu’nda 4 TÜRK MİLLETVEKİLİ - 2
Muhterem hemşehrilerim;

Geçen haftaki sohbetimizde Batı Trakya Türkleri daha Yunanistan’da resmi azınlık olmadan o süreçte dünyanın güçlü devletleri “Biz Batı Trakya’yı Yunanistan’a veriyoruz” deyince ve Yunanistan da gördüğü lüzum üzerine 1 KASIM 1920’de secim yaptığını sizlerle paylaşmıştık.
Ama, bu seçimlerden önce “Anayasa” değişikliği yaparak Batı Trakya Türklerine 4 milletvekili adayı mevki’i ile ayrı Türk sandıklarında milletvekillerini seçme hakkını verdiğini de belirtmiştik.

Bu sebepten dolayı da biz Batı Trakya Türkleri böylece birinci dünya savaşından sonra Yunanistan’da “Bir daha hatırlatalım” Yunanistan’ın yaptığı ilk seçimlerde azınlık ailesi:
“ATİNA PARLEMENTOSUNA TAA 1920’de 4 TÜRK MİLLETVEKİLİ” göndermiştir.

***

PEKİ İKİNCİ 4 TÜRK MİLLETVEKİLİNİ NE ZAMAN GÖNDERDİK?

19 AĞUSTOS 1928 seçimlerinde.

Evet, biz Batı Trakya Türkleri o zaman çok demokratça ve akıllıca düşünen “ YUNAN RİCALİ” bize o özel sistemi uygulayarak bizim azınlık ailesi buna istinaden münasip gördüğü ve o günkü şartlara kah partilere, kah bağımsız “ DÖRDER KİŞİLİK LİSTELER” tanzim ederek seçimlere iştirak etmiştir.

***

İşte biz buna binaen 19 AĞUSTOS 1928 seçimlerinde “ÜÇ TÜRK” aday listesi ile, birisi bir partiye bağlı, diğer iki liste ise kendilerine programları uygun gördükleri partiler veya bağımsız listelerle seçimlere katılmışlardır.

***

19 AĞUSTOS 1928 seçimleri Batı Trakya Türkleri arasında çok ciddi mücadele ve çok çekişmeli olduğunu görüyoruz.

Çünkü, bu gün dahi ara sıra gerek Yunanistan’da gerekse Türkiye’de “ESKİYİ DEĞİŞTİRECEĞİZ” sloganı o zamanda azınlık ailesi içinde vuku bulmuştur.

Biz, bu seçimleri “ŞUBAT 1993 ile, 16 MART 1993” tarihlerinde “ORTAM” gazetesinde çok geniş bir şekilde sizlere sunmuştuk.

Meraklı olanlar bu sohbetlerimizden daha geniş bilgi alabilirler.

Sabırlı olanlar ise biraz beklesinler. Önümüzdeki tarihlerde 1920 – 1964 milletvekili seçimleri kitabımızda daha geniş bilgi sahibi olacaklardır.

Peki 19 AĞUSTOS 1928 seçimlerinde meclise gönderdiğimiz DÖRT TÜRK MİLLETVEKİLİ KİMLERDİ:

Gümülcine’den:
1 – Müderris Hacı Hafız ALİ GALİP efendi.
2 – Yenice mahalle muhtarı CEZAYİRLİ ALİ RİZA efendi.

İskeçe’den:
3 – Niyazi MUMCU bey
4 – Karaçanlı HALİL efendi idi.

***

Yukarıda da anımsattığımız gibi bu seçimlerde “ESKİ – YENİ” ruhu mücadelesi yapılmıştır.
Ancak bu seçimlerde Yunanistan’ın ve dünyanın meşhur siyasetçisi Elefteryos VENİZELOS bu süreçte Türk – Yunan ilişkilerine çok açık bir şekilde yakınlık gösterdiği için ve o günkü koşullarda balkanlardaki durum da çok hassas olduğu için “ Türkiye ile ilişkiler benim zamanımda zedelenmişti şimdi de ben bu seçimlerden sonra Türkiye ile ilişkileri tekrar düzelteceğim.” Demesi üzerine 19 AĞUSTOS milletvekili seçimlerini büyük bir ekseriyetle kazanarak başbakan olmuştur.

İşte bu düşünce içinde Batı Trakya Türklerini temsilen “ Hafız Hacı ALİ GALİP efendi ve arkadaşları VENİZELOS’un – FİLELEFTERON partisini benimsemelerine rağmen o süreçte sola meyilli meşhur “PAPANASTASİYO’nun DEMOKRAT” partisi ile seçimlere katılmışlardır.

***

Çünkü, Hacı Hafız ALİ GALİP efendi taa 1908 devriminden siyasetin içinde olup saltanat karşıtı idi.

Amma kendisi ölçülü muhafazakar olup şimdiki tabir ile mütedeyyin bir insandı.

Arkadaşları NİYAZİ MUMCU bey, KARAÇANLI HALİL efendi ve Gümülcine Yenice Mahalle muhtarı CEZAYİRLİ ALİ RİZA efendi daima listenin başı olan Hacı Hafız ALİ GALİP efendinin çok sadık mebus arkadaşı olmuşlardır.

19 AĞUSTOS 1928’de seçilen bu “4 TÜRK MİLLETVEKİLİ” bilhassa o süreçte Başbakan Elefteryos VENİZELOS’un Türk ilişkilerine sıcak bakması yaptığı bütün icraatlarına canı gönülden katılmışlardır.

***

Elefteryos VENİZELOS 1929’da ki büyük ekonomik krize rağmen Türk - Yunan ilişkilerinin genişletilmesine her iki ülke ulusuna yararlı olacağını düşünerek EKİM 1930’da Ankara’yı ziyaret etmiş ve 1931 EKİM’de de T.C. Başbakanı İsmet Paşa’nın Atina’yı ziyaretlerinde “4 TÜRK MİLLETVEKİLİ’nin” büyük gayret göstermişlerdir.

***

1929’da Yunanistan’da tesis edilen Senatoda Batı Trakya Türklerine özel olarak bir mevki verilmiştir. Yapılan seçimlerde daha evvelde sizlere izah ettiğimiz gibi bu mevkiye 1913 TÜRK CUMHURİYETİ’NİN CUMHUR BAŞKANI MÜDERRİS HAFIZ SALİH efendi Batı Trakya Türklerine ayrılan bu mevkiye seçilmiştir.

Hafız Hacı ALİ GALİP ve arkadaşları ile Senatör Hafız SALİH efendi ve Batı Trakya Türklerinin o zaman önde gelenleri ile beraber Başbakan Elefteryos VENİZELOS’a “GİRİT OTONOM İDARESİNE BENZER BİR İSTEKTE BULUNDUKLARINI” Başbakan Elefteryos VENİZELOS bu isteği meclise sunmuş ancak bu istek meclisten geçmemiştir.

Biz bu isteği eski sohbetlerimizde sizlere sunmuştuk.

***

Muhterem hemşehrilerim;

Geçen haftaki sohbetimizde de biraz değinmiştik. 20 EYLÜL seçimlerine de değinmiştik. Bu seçimlerde 4 TÜRK milletvekili seçtiğimiz için bazı dar düşünceliler bundan rahatsız olmuştur.
Biz onları rahatlatmak için geçen süreç içinde de nasıl 4 TÜRK milletvvekili seçerek parlamentoya gönderdiğimizi bu hatırlatmalarımızla geçmiş siyasi tarihimizi hatırlatıyoruz onlara.

***

Ayrıca bu dar düşüncelilere bu gün seneyi devriyesini kutladığımız “OXI – HAYIR” yani 28 EKİM 1940 İtalya savaşında biz “SÜRÜ” de bu savaşa katıldık ve ecdadımız gık demeden “ŞEHİT” düştü, anlaştık mı KİRYOS.

Ne dersiniz özür zamanı gelmedi mi daha?

EVET, BATI TRAKYA TÜRKLERİ 19 AĞUSTOS 1928’de de ATİNA PARLAMENTOSUNA 4 TÜRK MİLLETVEKİLİ GÖNDERMİŞTİ.

***

KİMLERİ Mİ?

Aşağıda fotoğraflarda gördüğünüz muhterem büyüklerimizi. o süreçte milletvekili olan KARAÇANLI HALİL efendinin fotografını gelecekte sizlere sunacağımızı hatırlatırız.

Haber Arama  

© 2015 Site Sahibi Gündem Gazetesidir.
info@gundemgazetesi.com