01-08-2016
Şarbon (Antrax) hastalığı

Şarbon kelimesi, Türkçeye Fransızcadaki charbon (kömür kelimesinden geçti bunun nedeni şarbon hastalığının mikrobunun temasla geçen türünde deride kara lekeler oluşmasıdır. Şarbonun ingilizcedeki karşılığı olan anthrax adı ise mikrobun bilimsel adı olan bacillus anthricis ‘e dayanıyor. Şarbon mikroskop altında şerit halinde gözüken mikrobun ve bu mikrobun yol açtığı bakteriyel enfeksiyon hastalığının adıdır.

HASTALIĞININ ÖZELLİKLERİ

Şarbon ot yiyen hayvanlarda görülen bakteriyel bir enfeksiyon hastalığıdır.Hastalığa yol açan mikrop toprakta ve meralarda bulunur. Mikrop hayvanın sindirim sistemine oradan da kana karışır hayvanın tüm organlarının iflas etmesine sebep olur Şarbon mikrobunun en önemli özelliği “spor” denilen ve dış ortama son derece dayanıklı yapılar oluşturmasıdır. Bu sporlar doğada toprakta yaygın olarak bulunurlar ve çevre koşullarına oldukça dirençlidir. Dış ortamlarda yıllarca yaşayabilirler .

İNSANA NASIL BULAŞIR?

Şarbonun insandan insana bulaşması çok küçük bir ihtimaldir hastalıklı hayvandan insana geçişi ise şöyle olur :

Hayvanda oluşan şarbon yarasına temas ile
Şarbonlu hayvanın etinin yenmesi ile
Şarbon sporlarının bulunduğu havayı soluyarak

HASTALIĞIN HAYVANLARDAKİ BELİRTİLERİ VE SEYİRİ

Bulaşma şekline göre şarbon hastalığının belirtileri üç gruba ayrılır.
Deri Şarbonu: Deride oluşan çizik,sıyrık ve yaralardan mikrobun girmesiyle oluşur. İnsanlar da enfekte deri ve ete temasla mikrobu alırlar. Bakterinin inkubasyon süresi 1-10 gündür. Deri enfeksiyonları %5-20 oranında ölümlere neden olur.\
Akciğer Şarbonu: Şarbon bakterilerinin havada asılı durumda olan sporlarının solunum yolu ile alınmasından sonraki bir hafta içinde soğuk algınlığına benzer bir takım belirtilerle hastalık kendini gösterir. Ateş, bitkinlik, yorgunluk belirtileri gösterir birkaç gün içinde de soluk alıp vermede güçlükler başlar, hasta komaya girip ölür. Hayvanlarda nadir görülür. İnsanlarda sıkça rastlanır. Hayvanların deri,kıl, yapağı ve yünü ile uğraşan insanlar, tehlike altında olup, bu formda ölüm oranı %20 lerin üzerindedir.

Bağırsak Şarbonu: İnsanlarda hasta hayvan etlerinin yenmesi ile bağırsak sisteminde iltihap oluşur. Hayvan ürünlerindeki sporların ağız yoluyla alınımı sonucunda bağırsaklara yerleşir. Belirtileri mide bulantısı, iştah kaybı, karın ağrısı, kusma ve kanlı ishaldir. Vakaların %25-75’ında hastalık ölümle sonuçlanır. Hayvanlarda bulaşma su, yem, ot gibi gıdaların mikrobla kontamine olup, alınmasıyla olur.

ŞARBON HASTALIĞININ TEDAVİSİ

Şarbon hastalığının önlenmesinde en etkin tedavi “kristal penisilin” ‘dir. Diğer bazı antibiyotikler de kullanılabilinir. Şarbon hastalığının özelliklerinden biri de geç yapılan tedavinin sonuç vermemesidir.

Tedavinin gerçekleşebilmesi için şarbon mikrobu ile temastan en geç birkaç saat sonra ilaçların alınması gerekmektedir, aksi takdirde tedavi için geç kalınabilir.

HAYVANLARDA KLİNİK BELİRTİLER

Antrax basili, bazı olgularda vücutta çabuk üreyerek klinik belirti oluşturmadan ölüm şekillenebilir ki; bu seyir sırasında; sendeleme, solunum güçlüğü, ayakta duramama, titreme, halsizlik vey ere düşerek kısa sürede ölümler gözlenir. Konakçının direncinin yüksek olduğu durumlarda ise; vucut ısısı 40-42 dereceye çıkar ve bir sure aynı düzeyi koruduktan sonar aniden düşerek kısa sürede ölüm gözlenir. Olguların çoğunda sinirlilik, huzursuzluk, iştahsızlık, asfeksi, önceleri kabızlık sonrası kanlı bir ishal ve idrar, özellikle doğal deliklerde siyah kan gelirve bu kan pıhtılaşmaz.

Şarbondan ölen hayvanların kadavraları çabuk kokuşur. Ölüm sertliği (Rigor Mortis) şekillenmez. Otopside tipik bulgu şişkin ve çamur kıvamı almış dalaktır.

KORUNMA ÖNLEMLERİ

İhbarı mecbur olan hastalıklar listesindedir. Şarbondan ölen hayvanlara açık alanda otopsi yapılmaz. Derhal 2 metre çukurlara üzerine sönmemiş kireç serpilerek gömülürler. Bölgede gerekli karantina tedbirleri alınır.

Haber Arama  

© 2015 Site Sahibi Gündem Gazetesidir.
info@gundemgazetesi.com