Bilindiği üzere çoğu Facebook veya Instagram kullanıcısı son günlerde bu platformlara giriş yapıldığında karşısına çıkan ve 2 seçenekten birini seçmek zorunda bırakılan bir kararla karşı karşıya kaldı. Bundan öte artık Facebook ve Instagram sosyal medya mecraları ücret karşılığında hizmet sunacaktı. Ancak bedava seçeneğinin yer alması da kullanıcıları ek gider sıkıntısı ile karşı karşıya kalma sıkıntısından da kurtarıyordu. Peki bu ne anlama geliyor ve neden bu sosyal medya mecraları paralı üyelik meselesine gerek duymaya başladı?

Bir süredir Avrupa'da yasal kurumlar tarafından baskıyla karşı karşıya kalan Meta şirketi, Instagram ve Facebook'un bu baskılardan kurtulabilmesi adına bu seçeneği sunduğu resmi kaynaklardan yapılan açıklamalar arasında. Ayrıntılı olarak şirket, Avrupa Birliği'nde kişiselleştirilmiş reklamlar göstermek için izin almak zorunda. Lüksemburg merkezli mahkeme, Meta,'nın Facebook markasının AB'de, bazı kişiselleştirilmiş reklamları sunmadan önce onay alması gerektiğine karar verdi. Söz konusu karara bakıldığında, kişiselleştirilmiş reklamlar, kullanıcıların izni olmadan bu hacimde verinin işlenmesini haklı göstermiyor. Bu nedenle de teknoloji devi kısıtlamalara maruz kalıyor. Bu bağlamda abonelik seçeneği mahkeme kararı kapsamında alternatif bir çözüm olarak karşımıza çıkıyor. Bu arada geçtiğimiz aylarda Meta'ya AB'nin gizlilik yasaları kapsamında 390 milyon euro ceza verildiğini de hatırlatmak isterim. Bu cezanın yanı sıra Meta'nın 3 ay içinde veri işleme süreçlerini GDPR'a uygun hale getirmesi gerekiyordu. Böylece Meta, davranışsal reklamlar için kullanıcıların rızasını almak durumunda kaldı.

Paylaşılan bilgilere göre; Meta, yasal kurumlarla ile bu yeni abonelik teklifi hakkında görüştü. Şirketin görüştüğü kurumlar arasında Brüksel'deki dijital rekabet düzenleyicileri, İrlanda'daki gizlilik düzenleyicileri ve diğer AB gizlilik düzenleyicileri yer alıyor. Meta'nın söz konusu plana reklamsız abonelik ya da SNA adını verdiği belirtilmekte. Şirket, önümüzdeki aylarda uygulamaya başlamak istiyor.

Bir Meta sözcüsünün paylaştığı bilgilere göre; her ne kadar Meta, kişiselleştirilmiş reklamlarla desteklenen ücretsiz hizmetlerin değerine inansa da; şirket, gelişen yasal gerekliliklere de uyum sağlamak için yeni seçenekler keşfediyor. Yasal gerekliliklerin başta ABD olmak üzere diğer ülkeleri kapsamadığını düşünürsek, abonelik modellerinin şimdilik bu ülkeleri kapsamayacağını görmekteyiz.

Bize girişte sunulan ve seçmek zorunda kaldığımız yazıya göz atacak olursak artık bedqva kullanım sağladığımızda kişisel bilgilerimizin 'third party' yani üçüncü kişiler adına kullanılacağını görmekteyiz. Bu, yıllardır tartışılan ve hatta ABD ulusal seçimlerinde mahkemelere taşınmış konu olan verilerin paylaşımı ve akabinde kitle manipülasyonu artık alenen yapılabilecek anlamına geliyor.

Demografik yapımız, beğendiğimiz ürünler, sosyal ağlardaki davranış tarzımız bir çok reklamverene aktarılarak rahatlıkla manipüle edilme fırsatı doğacak. Halihazırda "dinleniyor muyum?" "Benim neye ihtiyacım olduğunu telefonum nereden biliyor" gibi kendimize sorduğumuz bu sorularla bu tekniğin uygulandığına dair şüphemiz ortadan kalkıyor sonuç olarak. Çünkü artık alenen üzerimizde bu tekniğin kullanılmasını kabul ettik ve bundan sonra 'beyin okuyabilen' akıllı telefonlarımızın mağrifetlerine şaşırmamamız gerek.