Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF) ve Batı Trakya Azınlığı Yüksek Tahsilliler Derneği (BTAYTD), Batı Trakya Türk toplumunu temsilen 6-17 Ekim tarihleri arasında Polonya’nın başkenti Varşova’da düzenlenen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) İnsani Boyut Konferansı’na katıldı.

AGİT Finlandiya Dönem Başkanlığı tarafından AGİT Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisinin (ODIHR) desteğiyle düzenlenen, AGİT bölgesindeki insan hakları ve temel özgürlüklerin durumunun ele alındığı ve Helsinki Nihai Senedi’nin 50. yıl dönümünün kutlandığı 10 günlük konferansta Batı Trakya Türk toplumunu ABTTF’den K. Engin Soyyılmaz ve BTAYTD’dan Kerem Abdurahimoğlu temsil etti.

AGİT’in 57 katılımcı devleti, kurumları, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum temsilcilerinin katıldığı konferansın 13 Ekim’deki ulusal azınlıklara mensup kişilerin hakları da dahil olmak üzere “Hoşgörü ve Ayrımcılık Yapmama” temalı oturumunda söz alan ABTTF, 1923 Lozan Antlaşması ile statüsü ve hakları belirlenen Batı Trakya Türk toplumunun, isminde ‘‘Türk’’ kelimesi geçen derneklerinin o tarihten sonra yaklaşık 50 yıl boyunca Yunanistan’da herhangi bir engelle karşılaşmadan resmi olarak faaliyet gösterdiklerini kaydetti. Ancak Yunan devletinin ülkedeki Türk varlığını ve kimliğini inkar politikasının bir sonucu olarak 1927’de kurulan Türk toplumunun en eski derneği İskeçe Türk Birliğinin (İTB) 1986 yılında isminde “Türk” kelimesi geçtiği gerekçesiyle kapatıldığını kaydetti.

Yunanistan’ın Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) Bekir Usta ve Diğerleri Dava Grubu’ndaki Türk dernekleri ile ilgili aleyhindeki üç kararı 17 yılı aşkın süredir uygulamadığına ve geçen yıllar içinde bu dava grubunu siyasallaştırdığına dikkat çeken ABTTF, 2010 yılında ismindeki “Türk” kelimesinin yanıltıcı olduğu ve kamu düzeni açısından sorun yaratabileceği gerekçesiyle tescil edilmeyen İskeçe İli Türk Kadınları Kültür Derneği davasını hatırlattı. ABTTF, AİHM’nin, “Sağır ve Diğerleri” isimli davada 24 Haziran 2025 tarihinde oy birliğiyle aldığı kararında Yunanistan’ın bir kez daha Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) toplanma ve örgütlenme özgürlüğüne ilişkin 11. maddesini ihlal ettiğine hükmettiğini dile getirdi.

AİHM’nin bu son kararının 2007 ve 2008 tarihli kararlarında olduğu gibi aynı temel meseleyi ele aldığına dikkat çeken ABTTF, Yunanistan’da adında ‘‘Türk’’ kelimesi geçen derneklerin kapatılması veya tescil edilmemesinin bireysel veya münferit bir durum olmayıp sistematik bir sorunun varlığına işaret ettiğini kaydetti.

ABTTF, Avrupa Komisyonunun 2025 Hukukun Üstünlüğü Raporu’nda da “Bekir Usta ve Diğerleri” dava grubuna atıfta bulunulduğunu belirterek, bu durumun Yunanistan’da hukukun üstünlüğü alanındaki gerilemeyi ortaya koyduğunu ifade etti.

ABTTF, Yunanistan’ı AİHM’nin Batı Trakya Türk toplumuna ilişkin kararlarını tam ve etkili biçimde uygulamaya ve isminde “Türk”, “Azınlık” veya “Batı Trakya” geçen derneklerin tescili önündeki engelleri kaldırmaya çağırdı.