Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), Avrupa Birliği Komisyonu tarafından hazırlanacak 2026 Hukukun Üstünlüğü Raporu kapsamında Yunanistan’a ilişkin değerlendirmelerini içeren yazılı katkısını AB Komisyonuna sundu.

AB Komisyonunun sivil toplum kuruluşları, akademik çevreler, kamu makamları ve diğer paydaşlara açık olarak yürüttüğü çevrim içi danışma sürecine katılan ABTTF, Yunanistan ülke raporu için ilettiği görüşlerinde Batı Trakya Türk Azınlığının karşı karşıya olduğu hak ihlalleri ve ayrımcılık uygulamalara dikkat çekti.

ABTTF, yazılı katkısında Yunanistan’ın, 1923 Lozan Antlaşması ile eğitim ve dini özerkliği güvence altına alınan Batı Trakya Türk Azınlığının varlığını ve Türk etnik kimliğini tanımadığını vurguladı. Bu çerçevede, isminde “Türk” kelimesi geçen derneklerin kurulmasına izin verilmediği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) İskeçe Türk Birliği ile Rodop İli Türk Kadınları Kültür Derneği ve Meriç İli Azınlık Gençleri Derneğine ilişkin kararlarının ise yaklaşık 18 yıldır uygulanmadığı ifade edildi.

2010 yılında kurulan ancak Yunan mahkemelerince tescil edilmeyen İskeçe İli Türk Kadınları Kültür Derneğinin 2018 yılında AİHM’e başvurduğu hatırlatılan katkıda, AİHM’in 24 Haziran 2025 tarihinde açıkladığı “Sağır ve Diğerleri” kararında, Yunanistan’ın Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin örgütlenme özgürlüğünü düzenleyen 11. maddesini ihlal ettiğine oy birliğiyle hükmettiği belirtildi.

ABTTF, Batı Trakya Türk Azınlığının eğitim özerkliğine aykırı olarak bölgede faaliyet gösteren özel ve özerk Türk ilkokullarının öğrenci sayısının azlığı gerekçesiyle her yıl kapatıldığını aktardı. Bu kapsamda, 2025–2026 eğitim öğretim yılında üç Türk ilkokulunun daha kapatıldığı, 2011 yılında 188 olan Türk ilkokulu sayısının bugün 83’e düştüğü kaydedildi.

Yunanistan’da anaokulunun 2006 yılında zorunlu eğitime dahil edilmesine rağmen Batı Trakya Türk Azınlığının tüm başvurularına karşın özerk Türk okul sistemi içinde ya da tamamen özel Türkçe ve Yunanca iki dilli anaokullarının kurulmasına izin verilmediği de dile getirildi. Ayrıca, İskeçe Türk Azınlık Ortaokulu ve Lisesinin mevcut binasının yetersiz olmasına rağmen yeni bina talebinin karşılanmadığı ve okul encümen heyetinin okula girişine izin verilmediği ifade edildi.

Dini alandaki gelişmelere de yer verilen katkıda, Yunanistan’ın 1991 yılından bu yana Batı Trakya’da müftü ve müftü naiplerini atayarak Türk toplumunun dini özerkliğini ihlal ettiği, toplumun kendi iradesiyle seçtiği müftülerin tanınmadığı belirtildi. Ağustos 2022’de kabul edilen “Müftülüklerin Modernizasyonu Yasası” ile özerk müftülüklerin Eğitim, Din İşleri ve Spor Bakanlığına bağlı kamu dairelerine dönüştürülmesinin, Türk toplumunun dini özerkliğini fiilen ortadan kaldırdığına dikkat çekildi.

ABTTF ayrıca Batı Trakya Türk toplumunun ana akım Yunan medyasında sistematik biçimde marjinalleştirildiğini ve nefret söylemine maruz kaldığını belirterek, toplumun önde gelen temsilcilerinin hedef gösterildiğini ve haklarında asılsız, karalayıcı haberler yayımlandığını aktardı.