Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), Batı Trakya Türk toplumunun eğitim alanında yaşadığı güncel sorunları Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyinin 61. olağan oturumuna taşıdı. ABTTF, “Yunanistan’daki Batı Trakya Türk Toplumunun Eğitim Özerkliğinin İhlali Nedeniyle Türk Çocuklarının Kaliteli Eğitim Hakkının Reddedilmesi” başlıklı yazılı bir bildiri sundu.

Bildiride, 1923 Lozan Antlaşması ile Batı Trakya Türk toplumuna eğitim özerkliği tanındığı hatırlatılarak, bu kapsamda Türk toplumuna ait özel ve özerk Türk okullarının idaresi ve işleyişinin, öğrenci velileri tarafından seçilen üç kişilik encümen heyetlerinin sorumluluğunda olduğu belirtildi.

ABTTF, encümen heyetlerinin yetki ve sorumluluklarının yıllar içinde devlet tarafından kısıtlandığına dikkat çekti. 1977 yılında çıkarılan 694 sayılı yasa ile encümen heyetlerinin, valinin belirlediği en fazla 15 kişilik liste arasından seçildiği; aynı yıl çıkarılan 695 sayılı yasa ile ise öğretmenleri belirleme yetkisinin encümen heyetlerinin elinden alındığı ifade edildi.

Yunanistan Eğitim Bakanlığının 2002 yılında aldığı kararla encümen heyetlerinin Türk okulları üzerindeki yetkilerinin fiilen ortadan kaldırıldığı belirtilen bildiride, yasal mevzuata uygun görünmesine rağmen keyfi uygulamaların sürdüğü aktarıldı. Son olarak İskeçe Türk Ortaokulu ve Lisesi Encümen Heyetinin okul binasına girişinin yasaklandığı ve bina içindeki ofisinin boşaltıldığı kaydedildi.

Basında çıkan haberlere göre 1 Ağustos 2026’dan itibaren 5056/2023 sayılı yasa kapsamında devlet okullarında geçici olarak varlığını sürdüren tüm encümen heyetlerinin tamamen kaldırılarak tüm yetki ve sorumluluklarının belediyelere devredileceğini belirten ABTTF, bu kararın Batı Trakya Türk toplumuna ait özel ve özerk Türk okulları için de geçerli kılınması halinde bu durumun Türk toplumunun eğitim özerkliğine büyük bir darbe anlamına geleceğini kaydetti.

ABTTF, hükümetin 2010 yılında aldığı kemer sıkma önlemleri kapsamında öğrenci sayısı 9’dan az olan okulların faaliyetlerinin geçici olarak askıya alınması ve üç yıl sonra kesin olarak kapatılması kararının Batı Trakya Türk toplumunun eğitim özerkliğine aykırı şekilde özel ve özerk Türk okullarına da uygulandığını kaydederek, 2011 yılında 188 olan Türk ilkokullarının sayısının söz konusu kapatmalar nedeniyle 2025-2026 eğitim ve öğretim yılında 83’e düştüğünü ifade etti.

2023-2024 eğitim ve öğretim yılında öğrenci yetersizliği gerekçesiyle fiilen kapatılan Mizanlı köyündeki Türk ilkokulunun, 2025-2026 eğitim yılında öğrenci sayısı 10’a ulaşmasına rağmen yeniden açılmadığı ifade edildi. Buna karşılık, 2024’te Kardiçe iline bağlı Argiri köyündeki devlet ilkokulunun bir öğrenci için, 2025’te ise Keçi Adası’ndaki devlet ilkokulunun iki öğrenci için yeniden açıldığı belirtildi.

ABTTF, özel ve özerk Türk okullarıyla ilgili kararların Batı Trakya Türk toplumuna ait olması gerektiğine vurgulayarak, Yunanistan’ı Lozan Antlaşması ile güvence altına alınan eğitim özerkliğini iade etmeye çağırdı.

ABTTF’nin BM İnsan Hakları Konseyine sunduğu yazılı bildirinin tam metnine şu bağlantıdan ulaşılabilir:
https://documents.un.org/doc/undoc/gen/g26/019/61/pdf/g2601961.pdf