Orta Doğu’da devam eden savaşın Avrupa ekonomisine etkileri giderek daha belirgin hale geliyor. Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki yükselişin kısa süre içinde gıda başta olmak üzere birçok üründe fiyat artışına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

İran’daki savaşın ardından küresel enerji piyasalarında fiyatlar yükselmeye başladı. Ham petrolün varil fiyatı 100 doların üzerine çıkarken, ekonomistler bunun Avrupa’daki hane halkı bütçeleri üzerinde yeni bir baskı yaratabileceğini belirtiyor.

Krizin boyutunun ise savaşın ne kadar süreceğine ve küresel tedarik zincirlerinin ne kadar hızlı toparlanabileceğine bağlı olduğu ifade ediliyor.

Basra Körfezi’nden dünya piyasalarına petrol taşınmasında kritik rol oynayan Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir aksamanın enerji ve gübre fiyatlarını daha da artırabileceği belirtiliyor. Uzmanlara göre böyle bir gelişme küresel enflasyonu hızlandırabilir ve gıda arzında sorunlara yol açabilir.

Enerji maliyetlerindeki artışın en önemli etkilerinden birinin gıda fiyatlarında görülmesi bekleniyor. Ürünlerin üretimi ve taşınması için kullanılan yakıtın pahalanması, ulaşım maliyetlerini yükselterek bu artışın market raflarına yansımasına neden olabilir.

Öte yandan Orta Doğu’dan yapılan gübre ihracatında yaşanabilecek aksaklıkların da tarım maliyetlerini artırabileceği belirtiliyor. Bu durumun buğday, arpa ve kanola gibi ürünlerin fiyatlarını yükseltebileceği, dolayısıyla ekmek gibi temel tüketim ürünlerinin de pahalanabileceği ifade ediliyor.

AVRUPA’DAN EKONOMİK UYARI
Avrupa Birliği Ekonomi Komiseri Valdis Dombrovskis, İran’da uzayan bir savaşın Körfez bölgesinden petrol tedarikini ciddi şekilde etkileyebileceğini ve bunun Avrupa ekonomisi için önemli bir şok yaratabileceğini söyledi.

Dombrovskis’e göre küresel petrol tedarikinde yaşanacak uzun süreli bir aksama, enerji fiyatlarını artırarak Avrupa’da enflasyonun yeniden yükselmesine neden olabilir.

Bu nedenle Avrupa hükümetleri, enerji fiyatlarındaki artışın vatandaşlara etkisini azaltmak için çeşitli önlemleri değerlendirmeye başladı. Amaç, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra yaşanan enerji krizi ve hayat pahalılığı dalgasının tekrarını önlemek.

G7 ülkelerinin maliye bakanları da gerekmesi halinde piyasaya acil petrol rezervleri sürmeye hazır olduklarını açıkladı.

KONUT KREDİLERİ DE ETKİLENEBİLİR
Ekonomik belirsizlik dönemlerinde bankaların konut kredisi ürünlerini geri çekebildiği ya da koşullarını değiştirdiği belirtiliyor. Uzmanlara göre savaşın uzaması halinde kredi faizlerinde düşüş beklentisi zayıflayabilir ve kredi seçenekleri azalabilir. Doğu’dan yapılan gübre ihracatının aksaması, tarım maliyetlerini artırabilir. Bu durumun buğday, arpa ve kanola gibi ürünlerin fiyatlarını yükseltebileceği ve ekmek gibi temel ürünlerin pahalanabileceği belirtiliyor.