Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyinin Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) mekanizması kapsamında Batı Trakya Türk toplumunun yaşadığı sorunlar ve hak ihlallerine ilişkin yazılı katkı sundu.

ABTTF’nin sunduğu metin, UPR’nin dördüncü döngüsü (2022-2027) çerçevesinde hazırlanırken, üçüncü döngü kapsamında Yunanistan hakkında kabul edilen tavsiyelerin uygulanma durumu da değerlendirildi.

ABTTF, UPR Çalışma Grubu’nun raporunda, Yunanistan’da etnik, dini veya dilsel azınlıklara mensup kişilerin her türlü ayrımcılığa karşı korunması ve azınlık haklarının korunmasına yönelik plan ve politikaların güçlendirilmesinin tavsiye edildiğini ancak Yunanistan’ın ulusal azınlıklara mensup kişilerin haklarının korunması konusunda Avrupa’da en kötü sicile sahip ülkeler arasında yer aldığını kaydetti.

ABTTF, Batı Trakya Türk toplumunun etnik kimliğinin tanınmadığını belirterek, “Türk” ismini taşıyan derneklerle ilgili Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının 18 yıldır uygulanmadığını kaydetti.

ABTTF, bu kapsamda Bekir Usta ve Diğerleri dava grubuna ilişkin AİHM kararlarının uygulanması için UPR Çalışma Grubu’na, Yunan makamlarından söz konusu AİHM kararlarının uygulanmasını sağlamak amacıyla hangi somut ve net adımların atılacağına ilişkin takvim ve kesin bilgi talep etmesi çağrısında bulundu.

ABTTF, 1923 Lozan Antlaşması ile Batı Trakya Türk toplumuna eğitim ve dini alanda özerklik tanındığını hatırlattı. Ancak hükümetin 2010 yılında aldığı tasarruf önlemleri kapsamında ülke genelinde öğrenci sayısı dokuzdan az olan ilkokulların kapatılması kararının Türk toplumuna ait özel ve özerk statüdeki ilkokullara da uygulanması sonucunda 2011 yılından bu yana Türk ilkokullarının sayısında hızlı bir düşüş yaşandığını bildirdi. Açıklamada, 2011 yılında 188 olan Türk ilkokulu sayısının 2025–2026 eğitim-öğretim yılında 83’e gerilediği kaydedildi.

Batı Trakya Türk toplumunun dini özerkliğinin 1913 Atina Antlaşması ile belirlendiğini ve 1923 Lozan Antlaşması ile garanti altına alındığını not eden ABTTF, Yunanistan’ın ülkedeki diğer tanınmış dinlerin cemaatlerinin organizasyonu ve işleyişine müdahale etmezken, Türk toplumunun özgür iradesiyle seçtiği müftüleri tanımadığını belirtti. Açıklamada, son olarak Dimetoka’ya tek taraflı kararla müftü atanmasının, Türk toplumunun dini özerkliğinin bir kez daha yok sayılması anlamına geldiği ifade edildi.

Batı Trakya Türk toplumunun siyasette ve ana akım Yunan medyasında nefret söylemine maruz kaldığını belirten ABTTF, Türk toplumunun önde gelen temsilcilerinin damgalandığını, haklarında asılsız ve karalayıcı haberler yayımlandığını, bu tür haberlerin toplum genelinde Türk toplumuna karşı önyargıların ve gerçek dışı algıların oluşması riski taşıdığını kaydetti.

ABTTF, Yunanistan’a, Batı Trakya Türk toplumunun etnik Türk kimliğini tanıması, yıllar içinde çeşitli yasal değişiklikler ve keyfi uygulamalar ile bugün büyük ölçüde tahrip edilen eğitim ve dini özerkliğini iade etmesi, Avrupa Konseyinin Ulusal Azınlıkların Korunmasına İlişkin Çerçeve Sözleşme (FCNM) ile Avrupa Bölgesel veya Azınlık Dilleri Şartı’nı (ECRML) onaylaması çağrısında bulundu.

UPR Çalışma Grubunun dördüncü döngüsü kapsamında 2–13 Kasım 2026 tarihleri arasında İsviçre’nin Cenevre kentinde gerçekleştirilecek 53. oturumda Yunanistan da incelenecek. Söz konusu oturumda, ABTTF ve diğer sivil toplum kuruluşlarının Yunanistan’a ilişkin sunduğu yazılı katkıların da dikkate alınacağı belirtilirken, Çalışma Grubu’nun Yunanistan incelemesini bu çerçevede gerçekleştireceği ifade edildi.