Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’ne sunduğu yazılı bildiride, Kasım 2026’da gerçekleştirilecek inceleme öncesinde Yunanistan’ın Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) sürecinde önceki tavsiyeleri uygulamadığına dikkat çeken Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), Batı Trakya Türk Azınlığı’nın temel hak ve özgürlüklerine yönelik ihlalleri gündeme taşıdı.

Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu (ABTTF), 15 Haziran-10 Temmuz 2026 tarihleri arasında İsviçre’nin Cenevre kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nin 62. Olağan Oturumu’na, “Yunanistan’da Batı Trakya Türk Azınlığı’nın Haklarının Süregelen İhlalleri ve Önceki Evrensel Periyodik İnceleme (UPR) Tavsiyelerinin Uygulanmaması” başlıklı yazılı bildiri sundu.

ABTTF, Yunanistan’ın 2 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilecek 4. Döngü UPR incelemesi öncesinde hazırladığı bildiride, Batı Trakya Türk Azınlığı’nın temel hak ve özgürlüklerine yönelik ihlallerin sürdüğünü ve önceki UPR tavsiyelerinin hayata geçirilmediğini belirtti. Bildiride ayrıca, Yunanistan’da hukuk devleti, yargı bağımsızlığı ve temel haklar alanında yaşanan gerilemenin, Türk azınlığın karşı karşıya bulunduğu sorunları daha da derinleştirdiği ifade edildi.

Batı Trakya Türk Azınlığı’nın 1923 Lozan Antlaşması ile eğitim ve din alanlarında özerklik haklarına sahip olmasına rağmen Yunanistan’ın Türk azınlığı etnik kimliğiyle tanımayı reddetmeyi sürdürdüğünü kaydeden ABTTF, önceki UPR sürecinde Türk kimliğinin tanınması, Türk okullarının açılması ve yönetimi ile Türk toplumuna ait vakıflara ilişkin tavsiyelerin kabul edilmediğini hatırlattı. Bu durumun, Yunanistan’ın uluslararası insan hakları yükümlülükleri ile uygulamaları arasındaki yapısal çelişkinin devam ettiğini gösterdiği vurgulandı.

Örgütlenme özgürlüğü alanında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Bekir Usta ve Diğerleri Dava Grubu’na ilişkin kararlarının 2008 yılından bu yana uygulanmadığını belirten ABTTF, AİHM’nin 2025 tarihli Sağır ve Diğerleri kararında da Yunanistan’ın örgütlenme özgürlüğünü ihlal ettiğine hükmettiğini ifade etti. Batı Trakya Fenerbahçeliler Spor ve Kültür Derneği’nin kapatılmasına ilişkin mahkeme kararının da aynı yaklaşımın sürdüğünü gösterdiği belirtildi.

Eğitim alanında ise Batı Trakya Türk Azınlığı’nın eğitim özerkliğinin sistematik biçimde zayıflatıldığına dikkat çeken ABTTF, Türkçe ve Yunanca iki dilli Türk anaokullarının açılmasına hâlâ izin verilmediğini kaydetti. Ayrıca ilkokul düzeyinde faaliyet gösteren Türk ilkokullarının sayısının 2011 yılında 188 iken, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında 83’e düştüğü belirtildi.

Din özgürlüğü alanında devlet müdahalesinin giderek arttığını ifade eden ABTTF, 2022 yılında çıkarılan yasa ile müftülüklerin kamu kurumuna dönüştürülmesinin Batı Trakya Türk Azınlığı’nın dinî özerkliğine yönelik müdahaleyi daha da ileri taşıdığını belirtti. Dimetoka’ya yapılan müftü atamasının ardından 2026 yılında Gümülcine ve İskeçe’ye de müftü atanmasına yönelik sürecin başlatılmasıyla birlikte, Türk azınlığın dinî özerkliğinin fiilen tamamen ortadan kaldırıldığı vurgulandı.

ABTTF, yazılı bildirisinde Yunanistan’ı inceleyecek UPR Çalışma Grubu’ndan; Batı Trakya Türk Azınlığı’nın eğitim ve din alanındaki özerklik haklarının iadesi, AİHM kararlarının eksiksiz uygulanması, örgütlenme özgürlüğü önündeki tüm engellerin kaldırılması, Türkçe-Yunanca iki dilli Türk anaokullarının açılmasına izin verilmesi, Batı Trakya Türklerinin dinî liderlerini özgür iradeleriyle seçebilmelerinin sağlanması ve Yunanistan’ın Avrupa Konseyi’nin azınlık haklarına ilişkin temel sözleşmelerini onaylaması yönünde tavsiyelerde bulunulmasını talep etti.

ABTTF’nin BM İnsan Hakları Konseyi’ne sunduğu yazılı bildiriye şu bağlantıdan ulaşılabilir:
https://digitallibrary.un.org/record/4119517?ln=en&v=pdf