İstanbul’da doğdu. Hukuk eğitimini yine İstanbul’da tamamladı ve Türkiye’de yıllarca avukatlık yaptı. Ardından eşi ve henüz üç aylık oğluyla birlikte Amerika’ya taşındı. Yeni bir ülke, yeni bir hukuk sistemi ve ana dili olmayan bir dilde yeniden başlayan eğitim süreci... Türkiye’deki mesleki deneyimine rağmen Amerika’da kariyerine yeniden ve daha alt bir basamaktan başlamak zorunda kaldı.

Bugün ise dünyanın önde gelen üniversitelerinden Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde, yani MIT’de sözleşme danışmanı olarak görev yapıyor.

Meriç Hakgüder Baskan’ın hikayesi, yalnızca başarılı bir hukuk kariyerinin değil, yeniden başlamaktan korkmamanın ve vazgeçmemenin hikayesi.

BATI TRAKYA İLE KURULAN BAĞ
Meriç Hakgüder Baskan, Batı Trakya’da doğmadı. İstanbul’da dünyaya geldi ve büyüdü. Ancak Batı Trakya, çocukluğundan itibaren hayatının önemli bir parçası oldu.

Babası, Batı Trakya Türkleri Dayanışma Derneğinde iki dönem genel başkanlık yapan avukat Burhanettin Hakgüder. Rodop ilindeki Ircan köyü ise ailenin köklerinin bulunduğu yer.

Baskan, çocukluk yıllarından itibaren babaannesini, dedesini ve amcasını ziyaret etmek için Ircan’a gidip geldi. Bununla birlikte Batı Trakya ile kurduğu bağ yalnızca yaz tatillerinde yapılan aile ziyaretlerinden ibaret değildi. İstanbul’da büyürken Batı Trakya Türk toplumunun sosyal ve kültürel hayatının da içinde yer aldı. Babasının yürüttüğü çalışmalar, aile çevresi ve İstanbul’daki Batı Trakya camiası, onun çocukluk ve gençlik yıllarının doğal bir parçası oldu.

Bu aidiyetin oluşmasında ailesinin iki tarafının da önemli bir yeri vardı. Annesi Nilay Hakgüder Bayburt kökenliydi ancak babasının Batı Trakya davasındaki mücadelesinde her zaman yanında durdu.

Babası Burhanettin Hakgüder’in Yunan vatandaşlığını 19. madde kapsamında kaybetmesi ve yaklaşık 15 yıl boyunca hiçbir vatandaşlığa sahip olmadan yaşaması, Meriç’in çocukluk yıllarında yakından tanık olduğu bir gerçekti.

Meriç Hakgüder Baskan o dönemi, “Babamın yaklaşık 15 yıl boyunca hiçbir vatandaşlığa sahip olmadan yaşamasına tanık olmak, hayatımda sessiz ama güçlü bir etki bıraktı.” sözleriyle anlatıyor.

Evde yaşanan bu deneyim, onun hukuka bakışını da zamanla şekillendirdi.

Belki de yıllar sonra hukuk mesleğini seçmesinde bu deneyimin de bir payı vardı. Çünkü Meriç için hukuk, yalnızca kurallardan ibaret değildi. İnsanların haklarını koruyabilmelerini ve kendilerini güvende hissedebilmelerini sağlayan bir alandı.

TÜRKİYE’DE BAŞLAYAN HUKUK KARİYERİ
2008 yılında Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olan Baskan, bir yıl sonra İstanbul Barosuna kaydoldu. AKT Hukuk Bürosunda uluslararası ticaret ve deniz hukuku alanlarında, ağırlıklı olarak dava avukatlığı yaptı.

2011 yılında ise Hakgüder Hukuk Bürosuna katıldı. Ticari davalar, şirketler hukuku, dava süreçlerinin yönetimi ve kurumsal müvekkillere hukuki danışmanlık alanlarında çalıştı.

Türkiye’de yedi yılı aşkın süre devam eden hukuk kariyeri, 2016 yılında alınan bir kararla farklı bir yöne evrildi.

ÜÇ AYLIK BEBEĞİYLE AMERİKA’DA YENİDEN BAŞLAMAK
Eşi Ozan’ın aldığı iş teklifi ve kendi eğitim hedefleri, Baskan ailesini Amerika’ya taşıdı.

Meriç Baskan için bu yalnızca bir ülke değişikliği değildi. İstanbul’da kurduğu mesleki çevreyi geride bırakıyor, bilmediği bir ülkede yeni bir sosyal çevre oluşturuyor ve en önemlisi, henüz üç aylık oğluyla yeni bir hayat kuruyordu.

“Üç aylık bir bebekle, diline, kültürüne hakim olmadığım, eşim haricinde tanıdığım kimsenin olmadığı bir yerdeydim” diye anlatıyor o günleri.

İlk yıl kolay geçmedi. Özlem, annelik, yeni bir ülkeye uyum sağlama ve mesleki geleceğini yeniden planlama çabası aynı anda yürütülüyordu.

Fakat Baskan bir süre sonra önündeki zorluklara değil, hedeflerine odaklanmaya başladı.

Amerikan hukuk sisteminde yeniden eğitim almaya karar verdi.

Northeastern University School of Law’a burslu olarak kabul edildi ve hukuk alanında yüksek lisans eğitimini burada tamamladı. Bununla birlikte Amerikan hukuk sistemine uyum sağlamak ve avukatlık denkliğini elde etmek için gerekli fark derslerini aldı ve baro sınavlarını geçerek Amerika’da lisanslı avukat olma hakkını kazandı.

Bu süreç, akademik açıdan da oldukça zorluydu.

Ana dili olmayan İngilizceyle hukuk eğitimi almak, farklı bir hukuk sistemini öğrenmek ve ağır hukuk metinleri üzerinde çalışmak başlı başına ciddi bir mücadeleydi.

Ama Baskan’ın karşı karşıya olduğu tek mücadele akademik değildi.

Ders çalışırken zaman zaman kendisine, çocuğu ve eşiyle geçirmesi gereken zamandan mı çaldığını ve bütün bunların gerçekten değip değmeyeceğini sorduğunu anlatıyor.

“En zoru sanırım bu sorguladığım dönemlerdi.”

Peki onu devam ettiren neydi?

“Vazgeçmememi sağlayan tamamen göçmen psikolojisi; başarmaktan başka alternatifimin olmaması.”

“BİR YERDEN BAŞLA MERİÇ”
Amerikan hukuk sistemine geçişin ardından Baskan bu kez kariyerinde yeni bir gerçekle karşılaştı.

Türkiye’de yedi yılı aşkın deneyime sahip bir avukat olmasına rağmen Amerika’da henüz iş deneyimi yoktu. Dolayısıyla kariyerine daha alt bir seviyeden başlaması gerekiyordu.

Kendi ifadesiyle, bir noktada kendisine şunu söyledi:

“Bir yerden başla Meriç, egolarını bir kenara koy.”

Bu karar, kariyerindeki en önemli dönüm noktalarından biri oldu.

Amerika’da kurumsal hukuk kariyeri sağlık ve ilaç sektörlerine yönelik sağlık datası sağlayan Decision Resources’ta başladı. Ardından sağlık sektörüne, ilaç üretimi, ilaçların ve ilaç ham maddelerinin depolarda muhafazası ile ilgili hizmet veren Alcami’de sözleşme süreçlerinde görev aldı. 2023-2025 yılları arasında sağlık dataları alanında faaliyet gösteren Norstella isimli şirkette hukuk danışmanı olarak çalıştı.

Her yeni pozisyon, Amerikan hukuk sistemindeki deneyimini ve özellikle sözleşme hukuku alanındaki uzmanlığını geliştirdi.

Sonraki durak ise Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) oldu.

MIT’DE HUKUK VE TEKNOLOJİ ARASINDA
Bugün MIT’de sözleşme danışmanı olarak görev yapan Baskan, üniversitenin sözleşme danışmanları ekibinin bir parçası.

Görevi, MIT bünyesindeki akademik birimler, laboratuvarlar ve araştırma merkezlerinin ihtiyaç duyduğu sözleşmelerin hazırlanması ve müzakere edilmesi süreçlerinde sözleşme danışmanlığı yapmak.

Bir laboratuvarın teknoloji veya ekipman satın almasından, bir araştırma merkezinin dışarıdan hizmet almasına kadar farklı alanlarda sözleşme süreçlerini yürütüyor. Bu kapsamda sözleşmelerdeki hukuki riskleri değerlendiriyor, MIT’nin haklarını koruyacak hükümlerin oluşturulmasını sağlıyor ve sözleşmenin imzalanmasına kadar tüm süreci takip ediyor.

MIT’ye kabul süreci de kariyer yolculuğunun diğer aşamaları gibi kolay olmadı. Yaklaşık beş mülakat, teknik sınavlar ve hukuki metinlerde risk analizlerinin sunulduğu değerlendirmelerin ardından bu göreve kabul edildi.

BAŞARIDAN GERİYE KALAN
İstanbul’da başlayan, Amerika’da yeniden şekillenen ve bugün MIT’de devam eden bu kariyer yolculuğuna geriye dönüp baktığında Baskan, kendisini bugünkü noktaya getiren en önemli özelliği tek bir cümleyle anlatıyor:

“Sanırım asla vazgeçmemem.”

Bu cümle, onun hikayesinin belki de en doğru özeti.

Çünkü Baskan’ın başarısı yalnızca MIT gibi dünyanın önde gelen bir kurumunda görev yapmasından ibaret değil. Asıl hikaye, Türkiye’de kurulmuş bir kariyeri geride bırakıp yabancı bir ülkede, farklı bir hukuk sisteminde ve üç aylık bebeğiyle yeniden başlamayı göze almasında yatıyor.

Batı Trakya ise bu hikayenin doğduğu yer değil; ailesinden kendisine aktarılan önemli bir miras.

Batı Trakya’nın Ircan köyünde kökleri bulunan bir ailenin İstanbul’da dünyaya gelen kızı olarak Baskan, bugün Amerika’da kariyerini sürdürüyor. Ancak çocukluğundan beri hayatının bir parçası olan Batı Trakya’yla bağını da koruyor.

Ve gençlere verdiği mesaj, kendi hikayesinden süzülüp geliyor:

Ne istediğinizi bilin, güçlü yönlerinizi keşfedin, size uygun yolu seçin ve hiçbir şeyi imkansız görmeden çok çalışın.
Çünkü bazen başarı, önünüzde hazır duran bir yolu takip etmek değil; yolun olmadığı yerde yeniden başlamayı göze almakla başlıyor.