Yunanistan genelinde binlerce pamuk üreticisini ilgilendiren P3-70-5.1 “Tarla Bitkilerinde Karbon Ayak İzinin Azaltılması” müdahalesinin uygulanmasına ilişkin belirsizlik devam ediyor.

İskeçe Milletvekili Hüseyin Zeybek, Tarım Kalkınma ve Gıda Bakanlığı’na sunduğu soru önergesinde, hükümetin 2025 yılından bu yana 2026 yılında uygulanacağını açıkladığı programın henüz hayata geçirilmemesine dikkat çekti.

DÖNÜM BAŞINA 31,7 EURO DESTEK AÇIKLANMIŞTI
Zeybek’in soru önergesinde yer alan bilgilere göre Tarım Kalkınma ve Gıda Bakanlığı, 14 Şubat 2025 tarihinde yaptığı açıklamada, pamuk üreticilerinin karbon ayak izinin azaltılmasına yönelik uygulamalar kapsamında dönüm başına 31,7 euroluk özel destekten yararlanacağını duyurdu.

14 Mart 2025 tarihinde gerçekleştirilen 5. Yunanistan Pamuk Kongresi’nde de dönemin Tarım Bakanı, söz konusu tedbirin 2026 yılında uygulanacağını açıklamıştı.

Bu taahhüdün 2026 yılında da yinelendiği belirtilen soru önergesinde, Bakanlığın ocak ayında programın uygulanacağını yeniden açıkladığı, 1 Nisan 2026 tarihinde düzenlenen 6. Yunanistan Pamuk Kongresi’nde ise pamuğun karbon ayak izini azaltma programına dahil edildiğinin ifade edildiği kaydedildi.

BAŞVURU ÇAĞRISI HALA YAYIMLANMADI
Ancak eylül ayının ikinci yarısına gelinmesine rağmen, P3-70-5.1 müdahalesine ilişkin başvuru çağrısının henüz yayımlanmamış olması üreticiler açısından soru işaretlerini artırdı.

Soru önergesinde, Mayıs 2026’da ilgili Bakanlık Kararı taslağının hazırlandığı, taslağın Bağımsız Kamu Gelirleri İdaresi’ne (AADE) gönderileceği ve başvuru çağrısının haziran ayında yayımlanmasının planlandığının açıklandığı hatırlatıldı.

Ancak aradan geçen sürede sürecin tamamlanmadığı belirtildi.

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre düzenleyici çerçevenin halen AADE tarafından değerlendiriliyor olması, programın 2026 yılında ilk uygulama ve destek yılı olarak hayata geçirilmesine ilişkin soru işaretlerini artırıyor.

ÜRETİCİLERİN PLANLAMASI ZORLAŞIYOR
Zeybek, yaşanan gecikmenin yalnızca idari bir sorun olmadığını savunarak, pamuk üreticilerinin 2026 yılı OSDE başvurularını tamamlamak ve farklı ekolojik programlar arasında seçim yapmak zorunda olduğunu belirtti.

Ancak üreticilerin, söz konusu programların P3-70-5.1 müdahalesiyle parsel bazında ne ölçüde uyumlu olacağı konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı ifade edildi.

Programın ön duyurusunda, 2026 yılında karbon ayak izinin 2025 yılına kıyasla yüzde 20 azaltılması, bu azalmanın ise 2027 ve 2028 yıllarında da sürdürülmesi öngörülmüştü.

Programın başlangıcının 2027 yılına ertelenmesi durumunda ise hangi yılın baz yıl olarak kabul edileceği, 2026 yılında program şartlarına uyum amacıyla yapılan harcamaların ve uygulamaların nasıl değerlendirileceği ve üç yıllık taahhüt döneminin nasıl uygulanacağı konusunda belirsizlik oluşacağına dikkat çekildi.

İSKEÇE’DEKİ PAMUK ÜRETİCİLERİ DE ETKİLENİYOR
Soru önergesinde söz konusu belirsizliğin İskeçe bölgesindeki pamuk üreticilerini de doğrudan ilgilendirdiği vurgulandı.

Pamuk üretiminin bölge ekonomisinde önemli bir yere sahip olduğu ve çok sayıda üretici için temel gelir kaynaklarından biri olduğu belirtilirken, üreticilerin hâlihazırda yüksek enerji, akaryakıt, gübre ve bitki koruma ürünü maliyetleri ile düşük pamuk fiyatlarının yarattığı ekonomik baskıyla karşı karşıya olduğu ifade edildi.

Zeybek, küresel piyasalardaki gelişmelerin pamuk fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunun Bakanlık tarafından da kabul edildiğini hatırlattı.

Bu koşullarda 2026 yılının program kapsamından çıkarılmasının üreticiler açısından yalnızca bir takvim değişikliği olarak değerlendirilemeyeceği belirtilen soru önergesinde, üreticilerin hükümetin daha önce yaptığı resmi açıklamalara dayanarak ekonomik ve üretim planlamalarını gerçekleştirdiği ifade edildi.

İskeçe Milletvekili Hüseyin Zeybek, Tarım Kalkınma ve Gıda Bakanı’ndan şu sorulara yanıt istedi:
1. Haziran 2026’da yayımlanması planlanan P3-70-5.1 “Tarla Bitkilerinde Karbon Ayak İzinin Azaltılması” müdahalesine ilişkin başvuru çağrısı neden hâlâ yayımlanmadı?

2. Bakanlık, 2026 yılının programın ilk uygulama ve uygunluk yılı olarak kalacağını ve pamuk üreticilerinin 2026 yılı için öngörülen dönüm başına 31,7 euroluk destekten mahrum bırakılmayacağını taahhüt ediyor mu?

3. 2026 yılının programdan çıkarılması halinde, hükümetin 2025 yılından itibaren defalarca açıkladığı takvim hangi gerekçeyle değiştirilecek?

4. Programın başlangıcının 2027 yılına ertelenmesi halinde, karbon ayak izindeki yüzde 20’lik azaltımın hesaplanmasında hangi yıl baz alınacak?

5. Bakanlığın resmi açıklamalarına ve programın ön duyurusuna güvenerek 2026 yılında harcama yapan veya program şartlarına uygun tarımsal uygulamalara başlayan üreticilerin durumu nasıl düzenlenecek?

Zeybek, soru önergesiyle hükümetten programın takvimi, 2026 yılı desteğinin akıbeti ve gecikmenin üreticiler üzerindeki etkilerine ilişkin net bir açıklama talep etti.