Anasayfa


18-11-2023
Dünya sporunun unutulmaz ismi: "Cep Herkülü" Naim Süleymanoğlu
Bulgaristan’da 23 Ocak 1967’de doğan Türk ve dünya sporunun efsane ismi Naim Süleymanoğlu’nun vefatının üzerinden 6 yıl geçti.
18 Kasım 2023 Cumartesi

Dünya ve Türk halter tarihine adını altın harflerle yazdıran efsane sporcular arasında yer alan Olimpiyat, dünya ve Avrupa şampiyonu "Cep Herkülü" lakaplı Naim Süleymanoğlu’nun vefatının üzerinden 6 yıl geçti.

Bulgaristan’ın Kırcaali kentinin Ahatlı köyünde 23 Ocak 1967’de dünyaya gelen Naim Süleymanoğlu, haltere başlamasıyla ilgili bir ifadesinde "9 yaşındayken halter antrenörüm Hilmi (Pekünlü) hoca beni keşfetti, böylece haltere başladım. O zamanlar Bulgaristan’dan dünya ve olimpiyat şampiyonu sporcular çıkıyordu, ben de şampiyon olmak istedim." demişti.

Sadece sporcu olarak değil, Bulgaristan’daki Türklerin gördüğü zulmü dünyaya duyurmasıyla tarihe geçen Naim Süleymanoğlu, 14 yaşındayken Bulgaristan’da gençler ve yıldızlar şampiyonu oldu. 15 yaşındayken 1982’de Brezilya’da düzenlenen Gençler Dünya Şampiyonası’nda ilk dünya şampiyonluğunu elde eden Süleymanoğlu, "En genç dünya rekortmeni" ünvanına ulaştı.

1983’te Büyükler Dünya Halter Şampiyonası’nda birinci olan Naim Süleymanoğlu, 1983-1986 yılları arasında gençlerde 13, büyüklerde 50 rekor kırdı, 1984, 1985 ve 1986’da dünyada yılın haltercisi seçildi.

ABD’de 1983’te gerçekleştirilen "Rekortmenlerin Turnuvası"na katılan Naim Süleymanoğlu, burada dünya rekorunu kırmasıyla kendisine ABD tarafından "Cep Herkülü" lakabı layık görüldü.

Süleymanoğlu, 1984 Los Angeles Olimpiyatları’na Bulgaristan’ın Sovyetler Birliği’nin boykot kararını desteklemesiyle katılamadı.

Öte yandan Naim Süleymanoğlu, 1984 yılında silkme kategorisinde vücut ağırlığının üç katını kaldıran ikinci halterci olarak tarihe geçti.

İSMİ DEĞİŞTİRİLDİ, TÜRKİYE’YE KAÇTI
Bulgaristan hükumetinin "Soya dönüş operasyonu" kapsamında Türk isimlerini yasaklaması nedeniyle adı Naum Şalamanov olarak değiştirildi.

Türkiye’ye gelişini, kendi ifadesiyle "Türkiye kaçışını", 1980’li yıllarda Bulgaristan’da yaşayan Türklere yapılan zulümlerin dünyaya duyurulması ve bitirilmesine yönelik bir girişim şeklinde açıklayan Naim Süleymanoğlu, o yıllarda Bulgaristan’da Türklerin asimilasyona maruz kaldığını dünyaya duyurmuştu.

"Cep Herkülü", Türkiye’ye geliş süreciyle ilgili, "Türklere karşı yapılan zulümleri kabullenmem mümkün değildi. Türkleri yok sayanlar için ter dökmek istemiyordum. Türkiye’ye iltica edecektim. 1985-1986 şubat ayı sonuna kadar bütün Türklerin isimleri değiştirildi. Artık adım; Naum Şalamanov’du. 1986’da Avustralya’nın Melbourne kentinde düzenlenen Dünya Halter Şampiyonası’nda birinci oldum. Şampiyonanın sonunda 10 Aralık 1986’da verilen akşam yemeğinde beni Türk Konsolosluğuna götürecek kişilerle tanıştım." açıklamasında bulunmuştu.

1986’da Avustralya’da Türk Büyükelçiliğine sığınarak iltica eden Naim Süleymanoğlu, başarılı bir operasyonla Avustralya’dan uçakla Londra’ya geçti. Ardından dönemin başbakanı Turgut Özal’ın gönderdiği özel uçakla Türkiye’ye getirilen Naim Süleymanoğlu, Ankara’da coşkulu bir karşılama ve basın toplantısıyla ilk kez Türk halkının karşısına çıktı.

Naim Süleymanoğlu’nun 1988 Seul Olimpiyatları’na Türkiye adına katılabilmesi için Türk hükümetince Bulgaristan’a 1 milyon dolar ödeme yapıldı.

O tarihten itibaren Naim Süleymanoğlu, şampiyonalarda Türkiye adına mücadele etti. Merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın ödemeyle ilgili, "Naim bize onu kat ve kat ödedi. Dünyada Türklerin reklamını yaptı." ifadesi kayıtlarda yer alıyor.

Naim Süleymanoğlu’nun Türkiye’ye kaçması ile Bulgaristan’da yaşayan Türklere zulmedildiği, sünnetin yasaklandığı, sünnet yaptıranlara hapis cezası verildiği, mezar taşlarındaki isimler nedeniyle mezarların dahi yıkıldığı dünya kamuoyuna duyuruldu.

ÜST ÜSTE 3 OLİMPİYAT ŞAMPİYONLUĞU
Dünyanın efsane sporcuları arasına yerleşen Naim Süleymanoğlu, Güney Kore’de düzenlenen 1988 Seul Olimpiyatları’nda erkekler 60 kiloda mücadele ederken, 6 dünya, 9 olimpiyat rekoru kırarak şampiyon oldu.

Ağırlığının 3 katından 10 kilo fazlasını (190 kilo) kaldırarak "Dünyanın en iyi haltercisi" ödülünü kazanan "Cep Herkülü", bunu dünyada başaran tek sporcu olarak tarihe geçti.

Naim ayrıca, silkmenin yanı sıra koparmada da 152,5 kilo kaldırarak toplamda 342,5 kiloya ulaşıp, dünya ve Olimpiyat rekorları kırdı.

Naim, Olimpiyatlar’da güreş dışında Türkiye’ye ilk altın madalyayı getiren sporcu olarak tarihte yerini aldı.

Naim Süleymanoğlu, 1992’de de Uluslararası Halter Basın Komisyonu tarafından dünyanın en iyi sporcusu ilan edildi.

Milli halterci, 1988 Seul, 1992 Barselona ve 1996 Atlanta Olimpiyatları’nda birinci olarak, üst üste üç Olimpiyat altın madalyasıyla podyuma çıktı. Naim Süleymanoğlu, kariyerinde ayrıca 7’şer kez dünya ve Avrupa şampiyonluğuna ulaşırken, 46 dünya rekoruna imza attı.

1996’da haltere ara veren Naim Süleymanoğlu, sonrasında katıldığı 2000 Sydney Olimpiyatları’nda başarılı olamadı ve aktif spor hayatına veda etti. Efsane sporcu, Sydney’e kadar 24 yıl boyunca halterde bir numara olarak adından söz ettirdi.

TIME DERGİSİNE KAPAK OLAN İLK TÜRK SPORCU
1988 Seul Olimpiyatları’nda 6 dünya, 9 Olimpiyat rekoru kıran ve "Dünyanın en iyi haltercisi" seçilen Naim Süleymanoğlu, 3 Ekim 1988’de "Everybody Wins" başlığıyla Time dergisine kapak oldu.

O yıl Avrupa Halter Şampiyonası’nın ardından dönemin ABD Başkanı Ronald Reagan tarafından Beyaz Saray’a davet edilen Naim Süleymanoğlu, teklif edilen ABD vatandaşlığını ise reddetmişti.

Naim Süleymanoğlu, 2000 yılında Uluslararası Halter Federasyonunda (IWF) dünyanın en genç asbaşkanı oldu. 2012 Londra Olimpiyat Oyunları kapsamında adı, Londra metrosundaki bir istasyona verildi. 2018 yılında Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından Çankaya’da bir caddeye de "Naim Süleymanoğlu" adı verildi.

HAYATINI ANLATAN FİLM: “CEP HERKÜLÜ: NAİM SÜLEYMANOĞLU”
Türk spor tarihine damga vuran Naim Süleymanoğlu’nun hayatını anlatan, yönetmenliğini Özer Feyzioğlu’nun yaptığı, senaryosunu Barış Pirhasan’ın Naim Süleymanoğlu’nun kardeşi Muharrem Süleymanoğlu’nun anılarını içeren "Kardeşim Cep Herkülü" kitabından yola çıkarak yazdığı "Cep Herkülü: Naim Süleymanoğlu" adlı film, 22 Kasım 2019’da seyirciyle buluştu.

Filmde Naim Süleymanoğlu’nun, 1970’li yıllarda 10 yaşındayken halterle tanışmasından başlayarak 1988 yılındaki Seul Olimpiyatları’na kadar geçen yılları anlatılıyor.

Efsane milli halterci, 18 Kasım 2017’de tedavi gördüğü hastanede karaciğer yetmezliği nedeniyle 50 yaşında hayata veda etti. 28 Eylül 2017’de hastaneye kaldırılan Naim Süleymanoğlu ile yakından ilgilenen Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 9 Ekim 2017’de hastanede efsane sporcuyu ziyaret etmişti.

19 Kasım 2017’de İstanbul Fatih Camisi’nde kılınan cenaze namazına siyaset, iş ve spor camiasından çok sayıda kişinin yanı sıra aktif spor yaptığı dönemde en büyük rakibi olan Yunan Valerios Leonidis de katıldı.

Naim Süleymanoğlu, 6 yıl önce Edirnekapı Mezarlığı’nda ebediyete uğurlandı.

GRAFİK: AA

Haberler


Erdem Hüseyin, YTB Başkanı Abdullah Eren’i ziyaret etti

Sıcak daha da sıcak olacak

Ünlü matematikçi Karatheodoris’in için hatıra parası basıldı

Özgür Ferhat: ‘Hayvan besicilerinin hakkı derhal teslim edilmeli’

Cemali Şargo son yolculuğuna uğurlandı

SİRİZA’da sular durulmuyor

Kadınlar bu kez Paşevik’te buluştu

İskeçe Azınlık Lisesi’ndeki sorunlar Avrupa Parlamentosunun gündemine taşındı

Yunanistan’dan Arnavutluk’a ‘Beleri’ uyarısı

Sunak, Miçotakis’i ‘tribünlere oynamakla’ suçladı

Emine Erdoğan’dan ’Filistin Halkıyla Uluslararası Dayanışma Günü’ paylaşımı

‘Yunanistan, ulusal azınlıkları tanımayan tek AB ülkesi’