Rodop ilinde, özellikle ova bölgelerinde yoğun olarak yapılan pamuk üretimi, artan girdi maliyetleri ve düşük alım fiyatları nedeniyle çiftçileri zorluyor. Büyükdoğanca, Uysallı, Seymen, Yahyabeyli, Demirmeyli, Salmanlı, Ambarköy, Sarıca ve Hasköy çevresinde tarımsal üretimin önemli bölümünü pamuk oluşturuyor. Geçen yıl yaşanan fiyat düşüşünün ardından bazı üreticilerin bu yıl pamuk ekmekten vazgeçtiği belirtiliyor.

Bölgedeki pamuk üreticilerinden Metin Hacıosman, pamuk üretiminin hem masraflı hem de zahmetli olduğunu belirterek mevcut fiyatların üretim maliyetlerini karşılamadığını ifade ediyor. Çiftçiler, artan mazot, elektrik, tohum ve ilaç fiyatları karşısında üretimi sürdürebilmek için devletten destek ve pamukta taban fiyat uygulaması bekliyor.

RODOP OVASINDA PAMUK ÜRETİMİ AĞIRLIKTA
Metin Hacıosman’ın verdiği bilgilere göre Büyükdoğanca, Uysallı, Seymen, Yahyabeyli, Demirmeyli ve Ambarköy ovalarında ekili alanların yaklaşık yüzde 90’ında pamuk yetiştiriliyor. Bölgede az miktarda mısır ve ayçiçeği üretimi yapılsa da tarımsal üretimin ağırlığını pamuk oluşturuyor.

Sarıca ve Hasköy çevresinde de pamuk üretimi yaygınlığını koruyor. Bu bölgelerde ekili alanların yaklaşık yüzde 60-70’inde pamuk yetiştirildiği belirtiliyor. Ancak geçen yıl pamuk fiyatlarının düşmesi, bazı üreticilerin ekim alanlarını azaltmasına veya pamuk ekmekten tamamen vazgeçmesine neden oldu.

Hacıosman, özellikle Sarıca çevresinde ekilmeyen arazilerin arttığını belirterek fiyatların üreticilerin ekim kararlarını doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor.

Bölgedeki pamuk üretiminin önemli bir bölümünün Batı Trakya Türk Azınlığına mensup çiftçiler tarafından gerçekleştirildiğini de belirten Hacıosman, Büyükdoğanca, Uysallı, Seymen, Yahyabeyli ve Ambarköy çevresindeki üreticilerin yaklaşık yüzde 70-80’inin soydaşlardan oluştuğunu kaydediyorr.

HASAT YAĞIŞLAR NEDENİYLE AKSIYOR
Bölgede pamuk üretimi yapan Mustafa Ali ise, son yıllarda artan maliyetlere çözüm bulunması gerektiğini vurguluyor. Pamuk hasadı, ekim ve yetişme koşullarına bağlı olarak bölgede farklı zamanlarda gerçekleştiriliyor. Erken ekilen arazilerde hasat büyük ölçüde tamamlanırken, sulanan alanlarda pamuk daha geç olgunlaştığı için toplama işlemi daha ileri tarihlere sarkıyor.

Bölgede hâlâ hasat edilmemiş çok sayıda arazi bulunduğunu belirten Mustafa Ali, özellikle geniş arazilerde üretim yapan çiftçilerin hasadı tamamlamakta zorlandığını söylüyor. 500-600 dönüm arazi işleyen üreticilerin bütün ürünü zamanında toplamasının kolay olmadığını kaydeden Ali, yağışların da süreci olumsuz etkilediğine işaret ediyor.

Yağmur sonrasında tarlaların çamurlaşması nedeniyle biçerdöver ve hasat makinelerinin araziye giremediğini belirten Ali, yağışların hasadı üç dört gün, hatta bazen bir hafta geciktirebildiğini dile getiriyor. Yağışların devam etmesi halinde hasadın kasım ayı boyunca sürmesi bekleniyor.

MAZOT, ELEKTRİK, TOHUM VE İLAÇ MALİYETLERİ ARTTI
Pamuk üretimindeki en büyük sorunlardan biri, üretim maliyetlerindeki artış. GÜNDEM’e konuşan Mustafa Ali, mazot fiyatlarının litre başına yaklaşık 2,10-2,20 euro seviyesinde olduğunu belirterek traktör kullanımının çiftçiler için ciddi bir maliyet oluşturduğunu anlatıyor.

Kendi traktörünün deposunu doldurmak için 110 euro ödediğini söyleyen Ali, bu miktardaki mazotla ancak 10-15 dönüm arazi sürebildiğini ifade ediyor. 100 dönümün üzerinde arazisi bulunduğunu belirten üretici, yalnızca tarla sürme işleminin bile önemli bir yakıt gideri oluşturduğuna dikkat çekiyor.

Mazotun yanı sıra tarım ekipmanlarının, tohumların ve tarım ilaçlarının fiyatlarının da yükseldiğini belirten Mustafa Ali, sulama maliyetlerinin de üreticiyi zorladığını söylüyor. Kendi arazisinde sulamayı elektrikle yaptığını, bazı çiftçilerin ise mazotla çalışan sistemleri kullandığını aktaran Ali, elektrik fiyatlarındaki artışın da maliyetleri yükselttiğini kaydediyor.
Pamukta yeterli verim elde edebilmek için sulama, ilaçlama ve diğer tarımsal işlemlerin düzenli yapılması gerektiğini vurgulayan Ali, üreticilerin artan maliyetler karşısında ürünlerini düşük fiyatlarla satmak zorunda kaldıklarında masraflarını karşılayamadıklarını ifade ediyor.

PAMUK FİYATLARI ÜRETİCİYİ TATMİN ETMİYOR
Demirbeyli köyünden Ahmet Hasan’ın aktardığına göre ise geçen yıl bölgede pamuk alım fiyatı sezon sonunda 32 cente kadar geriledi. Bölgedeki üç dört tüccarın aynı seviyede fiyat uyguladığını belirten Ahmet Hasan, üreticilerin pamuklarını bu fiyattan satmak zorunda kaldığını söylüyor.

Bu yılki fiyatın yaklaşık 43 – 45 cent civarında olduğunu dile getiren Hasan, pamuk fiyatlarının borsadaki hareketlere bağlı olarak değiştiğini belirtiyor. Güncel fiyatı kesin olarak bilmediğini vurgulayan üretici, fiyatlardaki yükselişin maliyetlerdeki artışı telafi etmeye yetmediğini ifade ediyor.

Geçmişte pamuğun 340 - 350 drahmiye satıldığını hatırlatan Ahmet Hasan, bugünkü fiyatların geçmiş dönemlerle karşılaştırıldığında önemli ölçüde düşük kaldığını vurguluyor. Hasan, “Euroya geçmediğimiz dönemlerde 340 – 350 drahmiye pamuk sattık. Şu anda bu fiyatın yarısındayız. Sadece bu bilgi bile her şeyi anlatmaya yeter.” sözleriyle fiyatlardaki değişime dikkat çekiyor.

Pamuk fiyatının 50 cente yükselmesi durumunda bile üreticilerin masraflarını karşılamakta zorlanabileceğini belirten Ahmet Hasan, temel sorunun yalnızca ürünün satış fiyatı olmadığını, üretimde kullanılan bütün girdilerin pahalanması olduğunu vurguluyor.

ÜRETİCİLER DESTEK ÖDEMELERİNİ BEKLİYOR
Ahmet Hasan’ın dile getirdiği bir diğer sorun da tarımsal destek ödemelerindeki belirsizlik. Bu yıl yapılması beklenen bazı destek ödemelerinin henüz hesaplarına yatırılmadığını belirten Hasan, kendisinin de ödemesini alamadığını söylüyor.

Avrupa kaynaklı tarımsal desteklerin ne zaman yapılacağının belirsiz olduğunu ifade eden üretici, bu ödemelerin çiftçiler için büyük önem taşıdığını kaydediyor. Artan maliyetler ve düşük ürün fiyatları nedeniyle zor durumda olan çiftçilerin, destek ödemelerindeki gecikmelerle birlikte daha fazla sıkıntı yaşadığını dile getiriyor.

ÇİFTÇİNİN TALEBİ: MAZOTA İNDİRİM VE TABAN FİYAT
Pamuk üreticileri, yaşadıkları sorunların aşılması için devletten somut adımlar bekliyor. Ahmet Hasan, öncelikli taleplerinin tarımda kullanılan mazotun daha uygun fiyatlarla sağlanması olduğunu belirtiyor. Çiftçilerin traktörlerinde kullandıkları mazot için yüksek bedeller ödemek zorunda kalmaması gerektiğini vurgulayan Hasan, üretim maliyetlerini düşürecek bir destek mekanizmasının hayata geçirilmesini istiyor.

Üreticilerin bir diğer talebi ise pamukta taban fiyat uygulamasına geçilmesi. Devletin pamuk için belirli bir asgari alım fiyatı açıklaması gerektiğini savunan Hasan, örnek olarak 60 centlik bir taban fiyat belirlenmesi durumunda tüccarların da üreticiden ürün alabilmek için bunun üzerinde, yaklaşık 63-64 cent seviyesinde fiyat vermek zorunda kalabileceğini ifade ediyor.

Böyle bir uygulamanın üreticiyi piyasa fiyatlarındaki sert düşüşlere karşı koruyabileceğini belirten Ahmet Hasan, çiftçilere yönelik ekonomik desteğin artırılması gerektiğini dile getiriyor.

Artan girdi maliyetleri, düşük pamuk fiyatları ve destek ödemelerine ilişkin belirsizlikler nedeniyle üreticilerin gelecek sezon için de endişeli olduğunu ifade eden Ahmet Hasan, mevcut koşullarda pamuk üretimini sürdürmenin giderek zorlaştığına dikkat çekiyor.